15.11.2011


Konferencja pt. Kumulacja i kolizja praw własności przemysłowej na przykładzie znaków towarowych i wzorów przemysłowych. 25 listopada 2011, Urząd Patentowy RP Więcej

21.10.2011


W związku z zakończeniem projektu Patent na własność zwracamy się do Państwa z prośbą o pomoc w ewaluacji projektu. Więcej

19.10.2011


Zapraszamy do udziału w organizowanym przez Urząd Patentowy RP wykładzie otwartym dr. inż. Ireneusza Słomki - eksperta w Departamencie Badań Patentowych UPRP Więcej

10.10.2011


Uwaga! Dla dwóch pierwszych osób, które skontaktują się z nami mailowo (patent@arp.gda.pl) czekają zaproszenia upoważniające do darmowego uczestnictwa w konferencji "Dane osobowe w Internecie" - Kraków 13 października br. Więcej

03.10.2011


Konferencja kończąca projekt Patent na własność już za nami. W spotkaniach wzięło udział ponad 100 osób. Więcej

09.09.2011


Zapraszamy do udziału w konferencji kończącej projekt Patent na własność - jak skutecznie chronić własnośc intelektualną przedsiębiorstwa. Konferencja odbędzie się 30 września 2011 r. w Pomorskim Parku Naukowo - Technologicznym w Gdyni Więcej

22.08.2011


Przypominamy, że trwa nabór wniosków o dofinansowanie realizacji projektów w zakresie ochrony własności przemysłowej w ramach konkursu ogłoszonego przez PARP poddziałanie 5.4.1 PO IG. Więcej

01.08.2011


Zapraszamy na konferencję! Już 30 września br. w Pomorskim Parku Naukowo- Technologicznym odbędzie się konferencja kończąca projekt Patent na własność. Więcej

29.07.2011


Przedstawiamy Państwu kilka ciekawych pytań i odpowiedzi rzecznika patentowego. Więcej

25.07.2011


W jaki sposób najczęściej dochodzi do naruszenia własności intelektualnej? Przez podrabianie znanych marek, produkcję fałszywych egzemplarzy nośników z muzyką, filmami?? Rozmowa z Piotrem Dynowskim, szefem Departamentu Prawa Własności Intelektualnej Kance Więcej

15.07.2011


W dniach 5 ? 7 lipca br. odbyły się ostatnie seminarium i warsztat w ramach projektu Patent na własność. Więcej

16.06.2011


Zapraszamy do udziału w ostatnim już seminarium (5 - 6 lipca) i warsztacie (7 lipca) w ramach projektu Patent na własność! Tematem spotkań będzie zwalczanie nieuczciwej konkurencji oraz obrót i licencjonowanie własności intelektualnej. Więcej

18.05.2011


16 czerwca w Warszawie odbędzie się seminarium "Strategia ochrony własności Intelektualnej dla małych i średnich przedsiębiorców w Chinach". Więcej

09.05.2011


Zapraszamy do udziału w kolejnym seminarium (16-17 maja) i warsztacie (19 maja) w Gdańsku! Tym razem eksperci zaprezentują najważniejsze aspekty ochrony marki i designu produktów. Więcej

26.04.2011


Światowy Dzień Własności Intelektualnej 2011. W tym roku hasłem przewodnim jest "Designing the Future" Więcej

21.04.2011


Powstanie jeden sąd dla własności intelektualnej - przeczytaj artykuł w czwartkowej Rzeczpospolitej Więcej

15.04.2011


Prawo autorskie w umowach - Rozmowa z dr Justyną Ożegalską-Trybalską Więcej

11.04.2011


W dniach 5 ? 7 kwietnia br. odbyły się drugie seminaria i warsztaty w ramach projektu Patent na własność. Więcej

31.03.2011


Uprzejmie informujemy, iż w skutek dużego zainteresowania z Państwa strony, limit miejsc na Seminarium i Warsztat 5-7 kwietnia br. został wyczerpany. Zapraszamy na kolejne spotkania w maju br. Szczegóły już wkrótce. Więcej

29.03.2011


"Wszelkie prawa zastrzeżone" - zobacz artykuł, który ukazał się dziś w Gazecie Wyborczej. Więcej

22.03.2011


Zapraszamy do udziału w kolejnym seminarium i warsztacie w Gdańsku! Tym razem eksperci zaprezentują najważniejsze aspekty prawa autroskiego i praw pokrewnych w codziennej działalności firm. Więcej

21.03.2011


Ukazał się dodatek specjalny w Rzeczpospolitej poświęcony ochronie własności intelelktulanej. Więcej

16.03.2011


Patent na własność na ulicach Gdańska Więcej

14.03.2011


Własność intelektualna buduje wartość firmy Więcej

07.03.2011


Instytut Prawa Własności Intelektualnej Uniwersytetu Jagiellońskiego przygotował serię ośmiu praktycznych poradników poświęconych własności intelektualnej w działalności przedsiębiorstw. Więcej

28.02.2011


Porozmawiaj z rzecznikiem patentowym Więcej

15.02.2011


24 lutego 2011 r. w Warszawie odbędzie się bezpłatne spotkanie informacyjne dot. Poddziałania 5.4.1 ?Wsparcie na uzyskanie/realizację ochrony własności przemysłowej? Więcej

14.02.2011


W dniach 9 - 11 lutego br. odbyły się pierwsze seminaria i warsztaty w ramach projektu Patent na własność. Więcej

10.02.2011


Rozpoczęła się ogólnopolska kampania "Okazja czyni złodzieja. Chroń swoją własnosć intelektualną przy każdej okazji" promująca ochronę własności intelektualnej wśród polskich przedsiębiorstw. Więcej

31.01.2011


Patent na własność na Facebooku. Więcej

28.01.2011


Uprzejmie informujemy, iż w skutek dużego zainteresowania z Państwa strony, limit miejsc na Seminarium i Warsztaty, odbywające się 9 -11 lutego, został wyczerpany. Więcej

20.01.2011


Zapraszamy na bezpłatne seminarium i warsztat dla przedsiębiorców. Spotkania odbęda się 9-11 lutego br. w Gdańsku. Więcej

03.01.2011


Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości (PARP) podała informację o rozpoczęciu nowej tury naboru wniosków w ramach Poddziałania 5.4.1 PO IG ?Wsparcie na uzyskanie/realizację ochrony własności przemysłowej?. Więcej

30.12.2010


Serdecznie zapraszamy do zapoznania się z prezentacjami prelegentów, którzy 26 października 2010r. wzięli udział w konferencji inaugurującej projekt Patent na własność- jak skutecznie chronić własność intelektualną przedsiębiorstwa. Więcej

29.12.2010


Witamy na stronie projektu Patent na własność - jak skutecznie chronić własność intelektualną przedsiębiorstwa. Niniejsza strona jest ważnym elementem zaplanowanych w projekcie działań promujących ideę ochrony własności intelektualnej. Więcej

Brak w umowie precyzyjnych postanowień w kwestii praw autorskich powoduje, że zlecający, mimo że zapłacił twórcy, formalnie nie nabywa prawa do swobodnego wykorzystania utworu w sposób nienaruszający tych praw.

Rozmowa z dr Justyną Ożegalską-Trybalską, adiunktem w Zakładzie Prawa Własności Przemysłowej i Ochrony Konkurencji w Instytucie Prawa Własności Intelektualnej Uniwersytetu Jagiellońskiego

- Jak przedsiębiorca powinien przygotowywać umowy z twórcami zamawianych utworów, aby zabezpieczyć swoje interesy? Co powinno się bezwzględnie w nich znaleźć?

Przede wszystkim, w przypadku wszelkich umów dotyczących utworów w rozumieniu prawa autorskiego, należy pamiętać o tym, aby w takiej umowie w ogóle znalazły się postanowienia dotyczące praw autorskich, co więcej sformułowane zgodnie z wymogami, jakie w zakresie redagowania umów prawno-autorskich przewiduje Ustawa o prawie autorskim i prawach pokrewnych z 4 lutego 1994 r. Z punktu widzenia zamawiającego zawsze korzystniej jest zawrzeć w umowie zapisy, na podstawie których twórca utworu przenosi autorskie prawa majątkowe do utworu na zamawiającego. Nabycie przez zamawiającego praw autorskich powoduje, mówiąc potocznie, że staje się on właścicielem utworu. Daje mu to wyłączność i kontrolę w zakresie korzystania z utworu oraz swobodnego rozporządzania nim w takim zakresie, w jakim je nabył. Należy pamiętać, że aby doszło do skutecznego nabycia praw autorskich konieczne jest, aby umowa, pod rygorem nieważności, zawarta została na piśmie.

- A co w takim razie z licencjami – czy są mniej korzystne dla zamawiającego?

- Zdarza się, że twórca nie zgodzi się na zbycie praw i oferuje jedynie udzielenie licencji, tj. zgody na korzystanie z jego praw przez zamawiającego. Z punktu widzenia twórcy licencjonowanie praw jest lepszą opcją, niż ich przeniesienie - nie wyzbywając się praw autorskich, udziela bowiem jedynie zgody na korzystanie z nich na określonych warunkach (przez określony czas, na danym terytorium itp.). Jeśli chodzi o licencjonowanie, strony mogą skorzystać z dwóch możliwości, a mianowicie zawrzeć umowę licencyjną wyłączną, albo niewyłączną. Licencja wyłączna jest o tyle korzystna dla zamawiającego, że daje mu podstawy do korzystania z utworu na zasadzie wyłączności. Z punktu widzenia twórcy utworu, udzielenie licencji wyłącznej jednemu podmiotowi oznacza, że nie może on w tym samym zakresie udzielać licencji na korzystanie z tego utworu innym podmiotom.

- Kiedy można stosować licencję niewyłączną?

- Twórca utworu może stosować licencję niewyłączną, gdy w stosunku do danego utworu nie przeniósł wcześniej praw autorskich majątkowych na inny podmiot lub nie udzielił w tym samym zakresie licencji wyłącznej. Licencje niewyłączne są powszechną formą eksploatacji zwłaszcza utworów o „uniwersalnym” przeznaczeniu np. programów komputerowych, ale też są często stosowane w branży reklamowej, przykładowo w odniesieniu do fotografii reklamowych. Jeżeli firma uzyskuje taką fotografię na zasadzie licencji niewyłącznej, należy liczyć się z tym, że może ona pojawić się w materiałach reklamowych, promocyjnych, stronie internetowej itp. innych podmiotów.

- Czy zamawiający ma prawo modyfikować utwór?

- Tak, ale tylko pod warunkiem, że kwestia modyfikacji, zmian w utworze została uregulowana w umowie z twórcą. Dlatego niezwykle ważne jest zawarcie w umowie postanowień dotyczących wykonywania przez nabywcę (licencjobiorcę) tzw. praw zależnych do utworu. Pozwalają zamawiającemu dokonywać modyfikacji, opracowań, tłumaczeń utworu. Bez wyraźnej podstawy prawnej w umowie z twórcą, zamawiający nie będzie mógł w przyszłości zlecić dokonania opracowań, tłumaczeń utworu. Szczególnie w przypadku utworów o charakterze użytkowym, np. utworów reklamowych, wcześniej czy później zaistnieje taka potrzeba, np. przedsiębiorstwo będzie chciało zmienić kolorystykę, zmodyfikować grafikę opakowania swoich produktów, dokonać modyfikacji strony internetowej itp. Należy jednocześnie pamiętać, że kwestia dokonywania zmian w utworze powinna być też uregulowana w umowie w odniesieniu do autorskich praw osobistych, do których należy prawo do integralności utworu. Bez stosowanego, umownego zezwolenia twórcy w tym zakresie, nie można dokonywać dowolnych zmian w utworze a jak wcześniej wspomniałam dokonanie takich zmian ingerujących w integralność utworu często jest konieczne w związku z korzystaniem z utworu w działalności promocyjnej i reklamowej.

- Sąd Najwyższy zaleca stronom m.in. umów o wykonanie utworu określać precyzyjnie pola eksploatacji, aby uniknąć sporów.

- Jak najbardziej jest to zasadne z uwagi na ustawowy nakaz w tym zakresie. Otóż zgodnie z art. 41 ust. 2 prawa autorskiego, „umowa o przeniesienie praw autorskich lub umowa licencyjna obejmuje pola eksploatacji wyraźnie w niej wymienione”. Przepis ten jest powszechnie interpretowany jako nakaz specyfikacji w umowach autorskich pól eksploatacji.
Nakaz specyfikacji pól eksploatacji ma na celu wyraźne określenie przez strony umowy, w jakim zakresie następuje dyspozycja prawami autorskimi, co jest niezwykle istotne w przypadku ewentualnych sporów w tym zakresie. Nakaz ten traktowany jest w praktyce bardzo rygorystycznie. Sam zapis w umowie o treści: „zbywca przenosi na zamawiającego autorskie prawa majątkowe na wszystkich polach eksploatacji”, bez wskazania tych pól, interpretowany jest tak, jakby na podstawie umowy w ogóle nie nastąpiła dyspozycja prawami autorskimi. Należy wyjaśnić, że „pole eksploatacji”, to inaczej sposób wykorzystania utworu. Przykładowy katalog takich odrębnych pól eksploatacji zawiera art. 50 ustawy, którym można się posiłkować przy redagowaniu stosowanych zapisów umownych. Warto jednak „dopasować” pola eksploatacji określone w umowie do charakteru utworu i specyfiki jego eksploatacji.

- Czy zatem, np. w umowie dotyczącej utworu reklamowego powinno być określone prawo do wielokrotnego emitowania reklam np. w radiu?

- Pole eksploatacji „nadawanie i reemitowanie” powinno się znaleźć w umowie dotyczącej np. spotu reklamowego, ale nie będzie ono konieczne w umowie regulującej prawa autorskie do folderu reklamowego.

- Jak konkretnie będzie wyglądała kwestia specyfikacji pól eksploatacji w umowie dotyczącej utworów reklamowych?

- Jeśli chodzi o pola eksploatacji, jakie należy uwzględnić, to co najmniej te, które są wymienione w art. 50 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, w tym: utrwalanie, zwielokrotnianie utworu dowolną techniką, wprowadzanie do obrotu, użyczenie, rozpowszechnienie, publiczne udostępnienie, publiczne udostępnienie w Internecie. Zasadne jest jednak dookreślenie uwzględniające specyfikę eksploatacji utworów reklamowych.
Z uwagi na to, że wiele działań reklamowych przedsiębiorstw odbywa się obecnie w Internecie, bezwzględnie należy wymienić pole eksploatacji „publiczne udostępnienie w internecie” lub tak jak jest to sformułowane w ustawie „publiczne udostępnianie utworu w taki sposób, aby każdy mógł mieć do niego dostęp w miejscu i czasie przez siebie wybranym”. Strony umowy, znające specyfikę eksploatacji reklamowych mogą w umowie same formułować pola eksploatacji, odpowiadające specyfice korzystania z określonych rodzajów utworów reklamowych (np. fotografii w reklamie wielkoformatowej, na plakatach reklamowych). W celu uniknięcia nieporozumień terminologicznych, zalecane jest, aby posiłkować się przy tym ustawowymi określeniami podstawowych pól eksploatacji, gdyż mają one swoje utrwalone znaczenie.

- Jakie błędy najczęściej popełniają strony umów w kwestiach związanych z prawami autorskimi?

- Niestety, nadal zdarzają się umowy zlecenia, których rezultatem jest utwór, w których w ogóle nie ma uregulowań w zakresie praw autorskich. Jeżeli już znajduje się jakiś zapis dotyczący praw autorskich, to jest on bardzo ogólny i nie spełnia wymogów ustawy. Niekiedy umowy zawierane są bez zachowania formy pisemnej, która jest obligatoryjna dla umów przenoszących prawa autorskie i umów licencyjnych wyłącznych. Czasami w umowach pola eksploatacji nie obejmują sposobów korzystania, niezbędnych z uwagi na ich charakter czy przeznaczenie, np. brak jest wskazania wspomnianego wcześniej pola eksploatacji w postaci udostępniania utworu w Internecie. Spotkałam się z umową o stworzenie strony internetowej, w której były wymienione wszystkie pola eksploatacji, paradoksalnie - z wyjątkiem „publicznego udostępnienie utworu w Internecie”. Dla zamawiającego stronę, który za jej stworzenie zapłacił sporą sumę, oznaczało to, że formalnie nie może uruchomić swojego portalu internetowego, bo na podstawie umowy nie nabył uprawnień do takiej eksploatacji strony.

- Inne przykłady?

- Niekiedy w umowach z zakresu promocji i reklamy zapomina się o uregulowaniu kwestii wspomnianych wcześniej praw zależnych. Przykładem może być sytuacja, w której producent kosmetyków zlecił wykonanie 20-sekundowego spotu reklamowego swojego produktu i na podstawie umowy z agencją przygotowującą spot nabył autorskie prawa majątkowe do spotu, ale bez zgody na wykonywanie praw zależnych do niego. Po jakimś czasie, chciał wyemitować reklamę w wersji 10-sekundowej, co wiązało się z dokonaniem modyfikacji pierwotnego spotu. Z uwagi na nie uregulowaną kwestię praw zależnych, nie mógł zlecić tego agencji, która zaoferowała najniższą cenę tego typu usługi i musiało zgłosić się do „oryginalnego” producenta, który zaoferował cenę za dokonanie modyfikacji niewiele niższą od tej, wcześniej zapłaconej przez przedsiębiorstwo za pierwotnie stworzony spot.

Zapomina się także o uregulowaniu kwestii autorskich praw osobistych, w postaci prawa do integralności utworu, czy prawa twórcy do autorstwa utworu. W tym zakresie często w umowach spotyka się klauzulę, zgodnie z którą „wykonawca zrzeka się na rzecz zamawiającego autorskich praw osobistych”. Z uwagi na specyfikę autorskich praw osobistych, formalnie nie można się ich „zrzec”, co oznacza, że wspomniany zapis nie ma żadnej mocy prawnej.
Bardzo często w umowach brak jest też precyzyjnego określenia momentu przejścia praw autorskich na zamawiającego. Jeżeli brak w tym zakresie konkretnego uregulowania pojawia się problem, czy nabycie praw autorskich do utworu (a więc moment, od którego można go legalnie eksploatować) nastąpiło w momencie stworzenia utworu, przekazania go zamawiającemu, czy dopiero np. w momencie zapłaty przez niego wynagrodzenia z tytułu umowy.

- Interesujące jest uregulowanie w prawie autorskim wynagrodzenia za utwory. Twórca może żądać podwyższenia wynagrodzenia umownego przez sąd. Dlaczego tak uregulowano sprawę wynagrodzeń?
- Istotnie, w prawie autorskim znajduje się przepis, który przewiduje możliwość „stosownego podwyższenia wynagrodzenia przez sąd”. Może to mieć miejsce jednak tylko w sytuacji, gdy oryginalnie zapłacone twórcy wynagrodzenie pozostaje w rażącej dysproporcji z korzyściami z tytułu eksploatacji utworu, uzyskanymi przez nabywcę autorskich majątkowych lub licencjodawcę”. Możliwość taką wprowadzono w celu ochrony interesów twórców m.in. na okoliczność sytuacji, gdy nabywca utworu - wykorzystując niewiedzę twórcy o rzeczywistej wartości utworu nabywa go za sumę znacznie niższą, niż rzeczywista wartość utworu. Dotyczy to też sytuacji, gdy strony zawierając umowę nie zdawały sobie sprawy z tego, że komercyjna eksploatacja utworu będzie dużo bardziej dochodowa niż zakładały.

Gazetaprawna.pl, 11.04.2011

Strona główna | O projekcie | Logo | Polityka prywatności | Zastrzeżenie praw | Kontakt